Język w pozycji spoczynkowej (bez spożywania pokarmów i mówienia) przybiera, w nazewnictwie logopedycznym, tzw. kształt kobry. Polega on na tym, że szeroko rozłożony język unosi się ku górze, jego przednia i środkowa część przylega do wałka dziąsłowego oraz podniebienia twardego. Boki języka przylegają natomiast do wewnętrznej strony górnego łuku zębowego. Tę pozycję nazywa się także wertykalno-horyzontalną. Zwykle odbywa się to bez naszej świadomości - warto przez chwilę zamknąć usta, złączyć zęby i poczuć, gdzie układa się nasz język. Czy przylega do góry, tak jak opisano wyżej? Proste doświadczenie pozwala zyskać świadomość ułożenia języka.
Pionizacja języka jest niezbędna dla podstawowych funkcji prymarnych, takich jak oddychanie, połykanie. Jest także bardzo ważna dla prawidłowej artykulacji. Wiele polskich głosek wymaga pionizacji języka, m.in. głoski szumiące i [r], głoski ciszące (wymagają unoszenia środka języka ku podniebieniu) czy głoski przedniojęzykowo-zębowe [t], [d], [n]. To wszystko powoduje, że sprawdzenie pionizacji języka jest bardzo ważnym elementem diagnozy logopedycznej. Należy ocenić, czy dziecko potrafi unosić język do góry. Należy jednak pamiętać, że nie chodzi tylko o umiejętność uniesienia czubka języka za górne zęby, lecz przede wszystkim o szerokie jego ułożenie na górze. Tak dzieje się przy ćwiczeniach przyklejania języka do podniebienia czy kląskania.
Bibliografia:
Ostapiuk B. (2015): Postępowanie logopedyczne u osób z dyslalią i ankyloglosją. [W:] Logopedia. Standardy postępowania logopedycznego. Red. S. Grabias., J. Panasiuk., T. Woźniak. Lublin, s. 655-687.
Jastrzębowska G. (1998): Podstawy teorii i diagnozy logopedycznej. Opole.
Skorek E. (2001): Oblicza wad wymowy. Warszawa.